اثر تنش گرمایی بر ضخامت پوسته تخم مرغ

اثر تنش گرمایی بر ضخامت پوسته تخم مرغ

گروه تحقیق و توسعه سپهر ماکیان فرتاک

اثر تنش گرمایی بر ضخامت پوسته تخم مرغ چیست؟

راه کارهای مقابله با تنش گرمایی برای حفظ کیفیت تخم مرغ چیست؟

در این مطلب به بررسی این موارد خواهیم پرداخت.

فصل تابستان از چالش برانگیزترین بازه های زمانی برای پرورش دهندگان طیور است. چرا که تنظیم دمای سالن با گرمای حدود 40 درجه ای که بیرون سالن وجود دارد برای تولیدکنندگان دشوارتر از قبل می شود. علاوه بر این متابولیسم بدن مرغ ها گرمای بسیار زیادی را تولید می کند. به طوری که یک گله 10هزار قطعه ای مرغ تخمگذار روزانه به اندازه ی سوختن کامل یک بشکه 220 لیتری سوخت گرما تولید می کند. گرمای تولیدی بدن مرغ ها باید به طریقی دفع شود و در صورتی که این اتفاق رخ ندهد پرنده دچار هایپرترمی یا تنش یا استرس گرمایی می شود.

پرنده ها از آنجا که فاقد غدد عرقی هستند 4 مکانیسم اصلی برای دفع حرارت بدن دارند.

1- همرفت:

این روش وابسته به گردش هوا در محیط است. پرنده در هنگام احساس گرما بال های خود را می گستراند تا با افزایش سطح تماس خود با هوای پیرامون فرصت را برای عبور هوا فراهم آورد و در نتیجه گرمای بدن خود را به آن منتقل نماید. برای کمک به دفع بهینه ی گرمای بدن پرنده سرعت 2 تا 2.5 متر بر ثانیه ی عبور هوا در صورت داشن تهویه تونلی در سالن پیشنهاد شده است.

2- رسانش:

پرنده از طریق تماس با سطح مختلف از جمله بستر، دیواره های سالن، میله های قفس و تجهیزات سالن دمای بدن خود را به آن ها منتقل می کند. البته با توجه به پرورش مرغ های تخم گذار درون قفس و همچنین تراکم نسبتا بالای قفس ها این امکان از این پرندگان برای دفع گرما تقریبا سلب می شود.

مطلب پیشنهادی: قفس های تمام اتوماتیک پرورش مرغ تخمگذار

3- تابش:

 ماهیت گرما بر اساس امواج الکترو مغناطیس است. بنابراین پرنده می تواند گرمای اضافه ی بدن خود را از طریق تابش این امواج به محیط پیرامون دفع نماید. در سالن پرورش مرغ تخمگذار این امواج توسط تجهیزات فلزی و دیواره های سالن جذب و منتقل می شود.

4- تبخیر:

همانطور که پیشتر از این گفته شد پرندگان فاقد غدد عرقی هستند. در حالی که در پستانداران نظیر گاو و گوسفند تعریق یکی از روش های بسیار کارآمد و موثر در دفع گرما است، پرندگان از این موهبت محروم هستند؛ اما در مقابل پرندگان دارای دستگاه تنفسی نسبتا تکامل یافته تر و کارآمد هستند. پرندگان از طریق دستگاه تنفس خود به دفع گرما می پردازند. این روش در حقیقت موثرترین روش و آخرین ترفند پرنده برای دفع گرماست که در شرایط نزدیک به بحران فعال می شود. در واقع در این هنگام روش های دیگر به دلیل افزایش بیش از حد دمای محیط از کار می افتند. اما این روش نیز در کوتاه مدت پاسخگو بوده و در صورتی که تنش گرمایی مزمن باشد اثرات جانبی زیانباری را بر بدن پرنده خواهد گذاشت که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

اثرات تنش گرمایی بر مرغان تخم گذار

1- کاهش مصرف خوراک:

یکی از اثرات عمومی تنش گرمایی بر دام و طیور پرورشی کاهش مصرف خوراک است. مرغان تخم گذار نیز از این قاعده مستثنی نیستند. کاهش مصرف خوراک باعث کاهش تولید، ضعف بدن و افزایش احتمال ابتلا به بیماری های عفونی، افزایش خطر مایکوتوکسیکیوز، لنگش و… می شود. همچنین از اثرات بارز تنش گرمایی در مرغان تخم گذار کاهش ضخامت پوسته، افزایش تخم مرغ های لمبه، بدون پوسته و دارای پوسته ی آسیب دیده است که کاهش کلسیم خون در اثر کاهش مصرف آن همراه با خوراک از عوامل آن است. این مسئله باعث افزایش برداشت کلسیم از استخوان ها می شود که در نتیجه ی آن پرنده دچار لنگش یا شکستگی استخوان ها می شود. از طرفی افزودن غلظت کلسیم در خوراک باعث کاهش خوشخوراکی و در نتیجه مصرف آن می شود. چرا که مواد معدنی ذاتا بدخوراک هستند. می توان با افزودن ویتامین D3 به جیره که همانند هورمون عمل کرده و در افزایش جذب کلسیم توسط روده ها موثر است، میزان برداشت روده ای آن را توسط پرنده افزایش داد. اما به طور کلی با توجه به کاهش مصرف خوراک، افزایش تراکم جیره توصیه می شود. افزودن چربی ها (روغن) به سبب حرارت افزایشی پایین در برابر منابع کربوهیدرات و پروتئین نیز که متابولسم آنان گرمای زیادی را تولید می کند نیز توصیه می شود. اما باید توجه داشت که ذخیره ی چربی در بدن مرغان تخم گذار علاوه بر کاهش عملکرد تولیدمثلی در طولانی مدت باعث افزایش دمای بدن و کاهش آستانه دمایی تنش گرمایی می شود.همچنین باید توجه داشت که در صورت کاهش میزان پروتئین جیره سطح اسیدهای آمینه ضروری خوراک نیز باید افزایش یابد.

یکی دیگر از راهکارهای مقابله با کاهش مصرف خوراک در شرایط تنش گرمایی، دادن دان پلت به مرغ های تخم گذار است. خوراک پلت به طور عمومی به سبب اندازه ذرات درشت تر فعالیت کمتر و در نتیجه تولیدگرمای کمتری را برای مصرف می طلبد. همچنین فرایند حرارتی باعث خوشخوراکی و هضم و جذب بهتر منابع خوراکی می شود.

برای آشنایی با پلت بایندر به مطلب پلت بایندر چیست مراجعه نمایید

2- کاهش جریان خون در اندام های داخلی

یکی دیگر از اثرات عمومی تنش گرمایی در بدن جانوران کاهش نرخ جریان خون در اندام های داخلی مانند دستگاه گوارش و تولید مثل است. چرا که هدایت خون به سوی سطح بدن باعث کمک به دفع گرما می شود. این مسئله بر هضم و جذب مواد مغذی تاثیرگذار است. همچنین باعث افزایش فواصل بین سلولی در بافت اپیتالیال روده شده که احتمال نفوذ سموم قارچی، باکتریایی و عوامل بیماری زا را افزایش می دهد.

مطلب پیشنهای: مایکوتوکسین ها در تابستان

 همچنین کاهش جریان خون در رحم و به خصوص اوویداکت موجب کاهش تولید و کیفیت تخم مرغ و پوسته ی آن خواهد گردید. برای پیشگیری از اثرات این مسئله نیز استفاده از توکسین بایندرها، پروبیوتیک ها، اسیدی فایرها و… پیشنهاد می شود.

مطلب پیشنهادی: راه کارهای بهبود عملکرد تولید تخم مرغ

3- آلکالوز تنفسی:

همانطور که قبلا گفته شد آخرین تقلای پرنده برای دفع گرمای بدن در شرایط بحرانی تنش گرمایی تبخیر از طریق تنفس است. این واکنش با له له زدن به شکلی که پرنده منقار خود را باز کرده و با نرخ تنفسی تا حدود 250 بار در دقیقه همراه است. در نتیجه ی آن دی اکسید کربن به میزان زیادی از طریق ریه ها دفع می شود. در ادامه کلیه برای تنظیم pH یون بیکربنات را از خون برداشت کرده و دفع می کند. اما بدن مرغ تخمگذار از این مولکول برای تشکیل پوسته به صورت کربنات کلسیم استفاده می کند که از این جهت رقابلتی بهینه کلیه و رحم آغاز می شود. به این حالت آلکالوز تنفسی می گویند. یون بیکربنات مهمترین بافر برون سلولی نیز می باشد که کاهش شدید آن اثرات زیانبار فراوانی را بر بدن خواهد گذاشت.

 بنابراین در شرایط تنش گرمای افزودن کلسیم جیره در نهایت کمک شایان توجهی به مشکلات پوسته تخم مرغ نخواهد کرد چرا که سوبسترا یا ماده اولیه محدودکننده در این شرایط یون بیکربنات است و نه کلسیم.

مقابله با آلکالوز تنفسی:

از جمله راهکارهای مقابله با آلکالوز تنفسی در شرایطی که مقابله با گرمای محیط در کوتاه مدت میسر نیست راهکار تغذیه ای است.

1- افزودن جوش شیرین

جایگزین کردن جوش شیرین که همان بیکربنات سدیم می باشد به عوض بخشی از نمک جیره از دو جهت با آلکالوز مقابله می کند. بدیهی است که یون بیکربنات نهفته در جوش شیرین باعث افزایش سطح آن در خون و کمک به ساخت پوسته می شود. همچنین بالا بودن یون کلر میزان بیکربنات را کاهش می دهد.

2- افزودن روی

 همچنین در هنگام تنش گرمایی فعالیت آنزیم کربنیک انهیدراز نیز در رحم کاهش می یابد که نتیجه ی آن کاهش ضخامت پوسته است. روی یا زینک که جزو عناصر کم مصرف در تغذیه طیور است جزئی از این آنزیم است که افزودن آن در جیره باعث فعال تر شدن کربنیک انهیدراز می شود. امروزه توصیه می شود مکمل های معدنی به سبب بازدهی بالا در جذب به صورت مکمل های معدنی کیلاته به خوراک اضافه شوند.

شرکت تولیدی افزودنی های خوراکی دام و طیور سپهرماکیان فرتاک، تولیدکننده ای انواع افزودنی های خوراکی قابل استفاده در جهت مقابله با تنش گرمایی در مرغان گوشتی و تخمگذار کاربردی می باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با این محصولات که از قبیل ای شل ( مکمل معدنی کیلاته)، ای گارد و ای گارد پلاس (توکسین بایندر چندجزئی)، ای پرو و ای پرو پلاس(پروبیوتیک) ای سید (اسیدی فایر) و ای بایند(پلت بایندر) می باشند. جهت کسب اطلاعات بیشتر و تهیه ی این محصولات باکیفیت می توانید با بخش فروش شرکت سپهرماکیان فرتاک در ارتباط باشید.

سخن آخر

در این مطلب سعی شد به اثر تنش گرمایی بر ضخامت پوسته تخم مرغ به شکل همه جانبه ای پرداخته شود و راه حل هایی برای آن ارايه شود. مقاله پیش روی حاصل کار گروه تحقیق و توسعه شرکت سپهر ماکیان فرتاک بود که از همینجا از شما مخاطبین عزیز دعوت میکنیم تا نظرات پیشنهادات و توصیه های خود را  با ما درمیان گذارید و مارا در جهت بهبود و ارتقای کیفیت مطالب یاری نمایید.

 

آفلاتوکسین - افزودنی های خوراک طیور - فرتاک

    ترک یک پاسخ

    آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. زمینه های مورد نیاز علامت گذاری شده اند*